Çocuğunuzun okula ya da kreşe başlaması heyecan vericidir. Ama diyabetli bir çocuğun ailesi için "Gün içinde şekeri düşerse ne olacak?" sorusu bu heyecanın yanında hep vardır. İyi bir hazırlık hem sizin hem de öğretmenin içini rahatlatır. Bu sayfadaki liste, okulda diyabet konusundaki MEB yönergesi rehberimizin pratik özetidir.

Okul başlamadan önce

  1. Okul idaresiyle randevu alın. Müdür ya da müdür yardımcısı, sınıf öğretmeni, varsa okul hemşiresi ve rehber öğretmenle birlikte görüşmek idealdir.
  2. Bireysel tedavi planını götürün. Diyabet ekibinizin doldurduğu plan; hedef aralık, öğle yemeği insülini, düşük ve yüksek şekerde yapılacaklar ve aranacak kişileri içerir.
  3. Aile Onam Belgesi'ni imzalayın. Okul hemşiresi yoksa, eğitim almış gönüllü bir öğretmenin insülin ve glukagon uygulayabilmesi için gereklidir.
  4. Öğretmen bilgi formunu verin. Tek sayfalık öğretmen bilgi formumuzu tarayıcınızda doldurup yazdırabilirsiniz. Çocuğunuzun düşük şeker belirtilerini ve sizin telefonunuzu içerir.
  5. Telefon kuralını konuşun. Sensör ya da pompa telefonla çalışıyorsa, telefonun sınıfta çocuğun yanında kalması gerektiğini yazılı olarak belirleyin.

Öğretmenle ilk görüşmede anlatılacaklar

  • Tip 1 diyabetin bulaşıcı olmadığı ve çocuğun suçu olmadığı.
  • Çocuğunuzdaki düşük şeker belirtileri: solgunluk, terleme, titreme, dalgınlık, ağlama ya da huysuzluk. Her çocukta farklı olabilir.
  • Altın kural: Düşük şekerden şüphelenildiğinde ölçüm yapılamıyorsa bile hızlı şeker verilir ve çocuk asla yalnız başına revire ya da tuvalete gönderilmez.
  • Çocuğun sınıfta ölçüm yapması, atıştırması, su içmesi ve tuvalete gitmesi gerekebilir; bunlar engellenmemelidir.
  • Yüksek şekerde karın ağrısı, bulantı ya da kusma olursa ailenin hemen aranması gerektiği.
  • Sizinle iletişim kuralları: Uzaktan sensör takibi yapıyorsanız kim, ne zaman, nasıl müdahale edecek?

Çocuğunuz isterse öğretmenle bir "gizli işaret" belirleyebilir. Bu fikri ve diğer ipuçlarını çocuğunuzla ipucu kartlarımızdan birlikte okuyabilirsiniz.

Okula bırakılacak malzemeler

  • Hızlı şeker kutusu: glukoz tableti ya da jeli, küçük meyve suları. Sınıfta ve okul idaresinde birer tane.
  • Uzun etkili atıştırmalıklar: kraker, galeta.
  • Yedek ölçüm çubukları, lanset, yedek iğne uçları; pompa kullanılıyorsa yedek set ve pil.
  • Ekibin önerdiği durumlarda glukagon ve kullanım talimatı.
  • Her kutunun üzerine çocuğun adı ve son kullanma tarihleri. Dönem başlarında kontrol edin.

Okul gününün zor anları

  • Öğle yemeği: Yemekhane menüsünü haftalık olarak isteyin. Karbonhidratı önceden hesaplamak öğretmenin işini kolaylaştırır. Bkz. karbonhidrat sayımı rehberi.
  • Beden eğitimi ve teneffüs: Hareket şekeri düşürür. Dersten önce kontrol ve gerekirse atıştırma planı yapın. Bkz. spor rehberi.
  • Sınavlar: Ölçüm cihazı ve malzemeler sınavda yanında olabilir. Şeker çok düşük ya da yüksekken yapılan bir sınav için okul idaresiyle konuşun.
  • Kutlamalar: Sınıfta doğum günü pastası çıkacaksa öğretmenden önceden haber vermesini isteyin.
  • Geziler: Gezi öncesinde öğretmenle plan yapın; gerekirse siz de katılın.

Kreş ve anaokulu

Küçük çocuklar belirtilerini anlatamayabilir. Bu yaşta sensörle uzaktan takip büyük kolaylık sağlar. Bakıcıların ve öğretmenlerin düşük şekeri tanıyıp tedavi etmeyi uygulamalı olarak öğrenmesi için onlara bir kez gösterim yapın. Yemek yeme miktarı belirsizse, insülinin yemekten sonra yapılması gibi seçenekleri ekibinizle konuşun.

Sıkça Sorulan Sorular

Okul diyabetli çocuğu kabul etmeyebilir mi?

Hayır. Diyabet eğitim hakkını kısıtlamak için bir gerekçe değildir. MEB yönergesi okulların diyabetli öğrencileri desteklemesini öngörür. Sorun yaşarsanız önce okul müdürüyle, sonra ilçe millî eğitim müdürlüğüyle yazılı iletişim kurun.

Okulda hemşire yok. İnsülini kim yapacak?

Eğitim almış ve gönüllü bir öğretmen ya da okul çalışanı, Aile Onam Belgesi ile insülin ve glukagon uygulayabilir. Çocuk yeterince büyükse ve eğitildiyse kendi insülinini bir yetişkinin gözetiminde yapabilir.

Öğretmene ne kadar bilgi vermeliyim?

Güvenlik için gerekli olan her şeyi: belirtiler, ne yapılacağı ve kimin aranacağı. Tek sayfalık bir özet, uzun açıklamalardan daha işe yarar. Öğretmen bilgi formumuz bunun için hazırlandı.

Çocuğum sınıfta diyabetinin bilinmesini istemiyor. Ne yapmalıyım?

Sınıfa ne kadar anlatılacağına çocuğunuzla birlikte karar verin. Ancak öğretmenlerin ve okul personelinin bilmesi güvenlik için şarttır. Gizli işaret gibi yöntemler, çocuğun mahremiyetini koruyarak güvenliği sağlar.