Kısa, eğlenceli diyabet bilgileri. Bir büyüğünle birlikte oku!
Biliyor musun?
Biliyor musun? İnsülin bir anahtar gibidir. Yediklerinden gelen şekerin hücrelerinin kapısını açıp içeri girmesini sağlar. Böylece koşmak, oynamak ve büyümek için enerjin olur. İnsülin kalemin, bu anahtarı sana getiren süper güç yardımcın!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Kolundaki sensör, şekerini gece gündüz izleyen minik bir dedektif gibidir. Sen oyun oynarken, uyurken, hatta ders dinlerken bile nöbet tutar. Bir şey fark ederse telefona haber verir. Sen de onu korursan, o da seni korur!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Başın dönerse, ellerin titrerse, terlersen, çok acıkırsan ya da birden çok yorulursan bu şekerinin düştüğünün işareti olabilir. Oyunu bırak ve hemen bir büyüğüne söyle. Söylemek cesaret ister ve sen çok cesursun!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Susadığında su içmek vücuduna iyi gelir. Çok susadığını ya da çok sık tuvalete gittiğini fark edersen bunu da bir büyüğüne söyle; şekerin yüksek olabilir. Su şişeni çantanda taşımayı unutma!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Ekmek, makarna, pilav, patates, meyve ve süt karbonhidrat içerir. Et, yumurta ve peynirde ise çok azdır. Bir büyüğünle birlikte tabağındaki karbonhidratları bulmaya ne dersin? Paketlerin arkasındaki tabloda da ipuçları saklı!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Koşmak, dans etmek, bisiklete binmek ve top oynamak çok eğlenceli. Hareket ederken şekerin düşebilir. Bu yüzden spordan önce şekerine bakmayı unutma ve atıştırmalığın hep yanında olsun.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Arkadaşların merak edebilir: Diyabet nezle gibi bulaşmaz. Onlarla oyun oynayabilir, sarılabilir, aynı masada yemek yiyebilirsin. Diyabet kimsenin suçu da değildir; ne senin, ne de ailenin.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Şekerin bazen yüksek, bazen düşük çıkabilir. Bu senin suçun değil! Ölçüm bir not değil, sadece bize ne yapmamız gerektiğini söyleyen bir ipucudur. Yetişkin diyabetliler de her gün farklı sayılar görür.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Parmaktan ölçüm yaparken parmak ucunun tam ortası yerine yan tarafını kullanmak daha az acıtabilir. Her seferinde farklı bir parmağı seçersen parmakların da dinlenir.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Her gün ölçüm yapmak, sensör takmak ve insülin yapmak cesaret ister. Bunları yapan herkes gerçek bir kahramandır. Yani sen! Bazı günler yorulsan da kahramanlığın eksilmez.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Okul çantanda, spor çantanda ve montunun cebinde küçük bir meyve suyu ya da glukoz tableti olsun. Şekerin düştüğünde hızlı şeker seni çabucak toparlar. Bitirdiğinde bir büyüğüne söyle ki yenisini koysun.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Şekerin düştüğünde hızlı şeker aldıktan sonra 15 dakika otur ve dinlen. Sonra bir büyüğünle şekerine tekrar bakın. Hâlâ düşükse bir kez daha hızlı şeker alınır. Bu kurala "15–15 kuralı" denir.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Gece sensörün ya da telefonun öterse, ya da uyandığında kendini tuhaf hissedersen annene, babana ya da yanındaki büyüğe seslen. Onları uyandırmak hiç sorun değil; tam olarak bunun için oradalar!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Parmaktan ölçüm yapmadan önce ellerini sabun ve suyla yıka, sonra iyice kurula. Parmağında meyve ya da şeker kalmışsa ölçüm olduğundan yüksek çıkabilir. Temiz eller, doğru sonuç!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
İnsülini hep aynı noktaya yaparsan derinin altı sertleşebilir ve insülin iyi çalışmaz. Karnını, bacağını ya da kalçanı bir harita gibi düşün ve her seferinde yeni bir noktaya git. Hangi yeri seçeceğinize büyüğünle birlikte karar verin.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Sınıfta herkesin önünde konuşmak istemeyebilirsin. Öğretmeninle küçük bir işaret belirleyin: elini kulağına koymak ya da masana bir kart bırakmak gibi. Bu işaret "Kendimi tuhaf hissediyorum" demek olsun. Öğretmenin hemen anlar!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
En yakın arkadaşın diyabetini bilirse, sen kendini tuhaf hissettiğinde bir öğretmeni çağırabilir. Ona belirtileri ve hızlı şekerinin nerede olduğunu anlat. Ne kadarını anlatacağına sen karar verirsin.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Bazen "Neden ben?" diye kızabilir ya da üzülebilirsin. Bu duygular çok normal. Onları içinde tutma; annene, babana, öğretmenine ya da doktoruna anlat. Resim çizmek ya da yazmak da duyguları anlatmanın güzel bir yolu.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Sensörün kapıya, çanta askısına ya da giysine takılabilir. Kıyafet değiştirirken dikkatli ol. Sensörün kalkarsa, acırsa ya da çıkarsa üzülme; sadece bir büyüğüne söyle, yenisi takılır.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Diyabetin olsa da doğum günü pastasından yiyebilirsin! Sadece önce bir büyüğüne söyle. Birlikte pastanın karbonhidratını hesaplayıp insülinini planlarsınız. Sonra da eğlenceye devam!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Yüzmek çok enerji harcatır ve şekeri düşürebilir. Suya girmeden önce şekerine bak, havuz kenarında atıştırmalığın ve bir büyüğün olsun. Sensörün suya dayanıklı mı, büyüğünle birlikte kontrol edin.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Her gece aynı saatte yatmak, vücudunun dinlenmesine ve şekerinin daha dengeli olmasına yardım eder. Yatmadan önce ekranları kapat, bir kitap oku. Gece ölçümü için uyandırılırsan, sonra rahatça uykuya dönebilirsin.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Kontrole gitmeden önce aklına gelen soruları bir kâğıda yaz. "Maç günü ne yapmalıyım?" ya da "Sensörüm neden öttü?" gibi. Doktorun ve diyabet hemşiren senin sorularını duymaktan çok mutlu olur. Bu senin vücudun, soru sormak senin hakkın!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Miden bulanırsa, kusarsan, karnın ağrırsa ya da çok yorgun hissedersen hemen bir büyüğüne söyle. Bunlar şekerin çok yükseldiğinin ve vücudunda keton adı verilen maddelerin arttığının işareti olabilir. Büyüğün keton ölçümü yapar ve ne yapılacağını bilir.
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Sensöründeki sayıların çoğunun bir hedef aralığında olması amaçlanır. Birçok çocuk için bu aralık 70 ile 180 arasıdır, ama senin hedefini doktorun belirler. Grafiğindeki renkli bant bu aralığı gösterir. Bandın içinde kalan her saat bir başarıdır!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Kardeşin de diyabetini merak edebilir, bazen de kıskanabilir. Ona hızlı şekerin nerede durduğunu ve sen kendini tuhaf hissettiğinde bir büyüğü çağırması gerektiğini anlat. Böylece o da takımın bir parçası olur!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Biliyor musun?
Dünyada bir milyondan fazla çocuk ve genç tip 1 diyabetle yaşıyor. Aralarında futbolcular, dansçılar, bilim insanları ve astronot olmak isteyenler var. Sen de hayallerinin peşinden gidebilirsin!
Bu ipucu henüz bir sağlık profesyoneli tarafından gözden geçirilmedi. Gözden geçirmek ister misiniz?
Çocuklar için: Kendini tuhaf hissedersen hemen bir büyüğüne söyle. Aileler için: Buradaki içerikler bilgilendirme amaçlıdır; çocuğunuzun diyabet ekibinin planı esastır. Bilinç bulanıklığında hemen 112.