Çocuğunuza tip 1 diyabet tanısı yeni konduysa, şu an muhtemelen yorgun, korkmuş ve bilgiye boğulmuş hissediyorsunuz. Önce derin bir nefes alın. Her şeyi bu hafta öğrenmek zorunda değilsiniz. Diyabet bilgisi aylar içinde, yaşayarak gelişir. Bu sayfa ilk haftanın kısa bir yol haritasıdır. Daha kapsamlı bilgi için çocuklarda tanı rehberimize bakabilirsiniz.

İlk hafta için 5 temel beceri

  1. Şekeri ölçmek: Parmaktan ya da sensörle. Sonuçların ne anlama geldiğini ve hedef aralığı öğrenin.
  2. İnsülin yapmak: Kalemi hazırlamak, dozu ayarlamak, enjeksiyon yerlerini değiştirmek.
  3. Düşük şekeri tanımak ve tedavi etmek: Çocuğunuzun belirtileri, 15–15 kuralı ve glukagonun ne zaman ve nasıl kullanılacağı. Bkz. hipoglisemi rehberi.
  4. Yüksek şekerde ve hastalıkta ne yapılacağı: Keton ölçümü ve ekibi ne zaman arayacağınız. Bkz. keton rehberi.
  5. Öğünlerin temel planı: Başlangıçta ekibin verdiği sabit miktarlar ya da basit bir karbonhidrat sayımı. Bkz. karbonhidrat sayımı rehberi.

Evde hazırlanacaklar

  • Hızlı şekeri (meyve suyu, glukoz tableti) evin birkaç noktasına, arabaya ve çocuğun çantasına koyun.
  • İnsülinler için buzdolabında ayrı bir kutu.
  • Kullanılmış iğne uçları ve lansetler için kapaklı, sert bir kap.
  • Bir mutfak tartısı ve karbonhidrat değerlerini not edeceğiniz bir defter ya da uygulama.
  • Buzdolabına asılacak bir sayfa: düşük ve yüksek şekerde yapılacaklar, ekibin telefonu.

Diyabet ekibinize sorun

  • Gece ya da hafta sonu acil bir durumda kimi arayabiliriz?
  • Hangi şeker değerlerinde sizi aramalıyız?
  • İlk kontrol ne zaman? Değerleri size nasıl göndermeliyiz?
  • Sensör (CGM) kullanmaya ne zaman başlayabiliriz? SGK desteği için rapor nasıl çıkarılır? Bkz. SGK rehberi.
  • Okula ne zaman dönebilir ve okula hangi belgeleri vermeliyiz?
  • Psikolog ya da sosyal hizmet desteği alabilir miyiz?

İlk haftalarda sizi şaşırtabilecekler

  • Dozlar azalabilir: Tedaviden sonra pankreas bir süre toparlanabilir ve insülin ihtiyacı düşebilir. Buna balayı dönemi denir; geçicidir. Sık düşükler oluyorsa ekibi arayın. Bkz. balayı dönemi rehberi.
  • Çocuğunuz kilo alabilir: Tanıdan önce kaybedilen kilolar geri gelir; bu beklenen bir durumdur.
  • Duygular dalgalanabilir: Hem sizin hem çocuğunuzun. Bu çok normaldir. Bkz. duygular ve kardeşler rehberimiz.

Unutmayın

  • Bu sizin ya da çocuğunuzun hatası değil.
  • Hata yapacaksınız; herkes yapar. Önemli olan güvenlik kurallarını bilmek ve ekibinizi aramaktan çekinmemek.
  • Çocuğunuz okula gidecek, spor yapacak, doğum günlerine katılacak ve hayallerinin peşinden koşacak.

Çocuğunuzla birlikte okuyabileceğiniz hikâyeler ve kartlar için Minik Kahramanlar ana sayfasına göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular

Tanıdan sonra her şeyi hemen öğrenmem gerekiyor mu?

Hayır. İlk hafta güvenlik için gereken temel beceriler yeterlidir: ölçüm, insülin, düşük ve yüksek şeker yönetimi ve basit bir öğün planı. Geri kalanı aylar içinde öğrenilir.

İlk haftalarda dozlar neden değişiyor?

Şeker dengelendikçe insülin ihtiyacı değişir; birçok çocukta pankreasın geçici olarak toparlanmasıyla dozlar azalır. Bu yüzden ilk haftalarda ekiple sık iletişim önemlidir.

Çocuğum ne zaman okula dönebilir?

Durumu dengelenip siz temel becerileri öğrendikten sonra, genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde. Dönmeden önce okulla görüşüp plan hazırlayın.

Diyabet ekibini hangi durumlarda aramalıyım?

Ekibinizin size söylediği şeker ve keton değerlerinde, tekrarlayan düşüklerde, kusma ya da hastalıkta ve emin olmadığınız her durumda. Bilinç kaybı ya da nefes darlığı gibi acil durumlarda 112'yi arayın.