Sürekli glukoz izlem (CGM) sensörleri ve insülin pompaları tip 1 diyabet yönetimini kolaylaştırır, ama pahalıdır. Türkiye'de bu cihazların bir kısmı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) adlı düzenlemedeki şartlarla karşılanır. Bu rehberde kimin hangi destekten yararlanabildiğini, raporda nelerin yazması gerektiğini ve eczaneye kadar uzanan süreci sade bir dille anlattık.

Son kontrol: Ekim 2026. SUT yılda birkaç kez değişir; ödeme tutarları ve şartlar güncellenebilir. İşlem yapmadan önce diyabet ekibinize, hastanenizin sağlık kurulu birimine ya da eczanenize mutlaka güncel durumu sorun. Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez.

SGK sensör (CGM) desteği: kimler yararlanabiliyor?

12 Aralık 2024 tarihli ve 32750 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan SUT değişikliğiyle sürekli glukoz izlem sensörleri ilk kez geri ödeme listesine girdi (SUT kodu A10142). Düzenleme 1 Ocak 2025'ten itibaren uygulanıyor. Ana hatlarıyla:

  • Kimler: Tip 1 diyabet tanısı olan 2 yaşından 18 yaşını doldurana kadar çocuk ve gençler.
  • Ne kadar: SUT'ta ayda bir sensör karşılığı olarak belirlenen sabit bir tutar ödenir. Uygulamanın başladığı dönemde bu tutar aylık 3.500 TL olarak açıklandı. Tutar markadan bağımsızdır; seçtiğiniz sensör daha pahalıysa aradaki farkı aile öder.
  • Hangi cihaz: SGK'ya kayıtlı (SUT kodu ile barkodu eşleştirilmiş) sensörler. Eczaneniz, kullandığınız sensörün listede olup olmadığını sistemden görebilir.
  • Yetişkinler: 18 yaş ve üzerindeki tip 1 diyabetliler bu düzenlemenin kapsamında değil. Yetişkinlerin sensör masrafı şu an kendilerine aittir. Bazı hukukçular kapsam dışı bırakılmanın yargıya taşınabileceğini söylese de bu yol uzun ve belirsizdir; bir avukata danışmadan karar vermeyin.

Sensör için rapor nasıl olmalı?

Geri ödeme için sağlık kurulu raporu şarttır. Raporun reddedilmemesi için şu ayrıntılara dikkat edin:

  1. Nerede: İkinci ya da üçüncü basamak resmî sağlık kurumunda (devlet hastanesi, eğitim ve araştırma hastanesi, üniversite hastanesi) düzenlenmeli.
  2. Kimler imzalar: En az üç hekimden oluşan kurul; bunlardan en az biri çocuk endokrinolojisi uzmanı olmalı.
  3. Süre: Rapor 1 yıl geçerlidir; her yıl yenilenmesi gerekir. Bitiş tarihini takviminize not edin ve yenilemeyi birkaç hafta önceden başlatın.
  4. İfade: Raporda tip 1 diyabet tanısıyla birlikte "Sürekli Glukoz İzlem Sensörü" ifadesi ve ayda 1 adet kullanım bilgisi açıkça yazmalı. Eksik ya da farklı bir ifade, eczanede ödemenin reddedilmesinin en sık sebebidir.

Raporu aldıktan sonra: reçete ve eczane

  • Rapor sisteme işlendikten sonra sensör, çocuk endokrinoloğu, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı ya da aile hekimi tarafından reçete edilebilir.
  • Reçete 3 aylık miktar için yazılabilir. Ayrıca SGK'ya ayrı bir başvuru yapmanız gerekmez; işlem rapor ve reçete üzerinden yürür.
  • Eczane, SGK'nın ödediği tutarı sistemden düşer; kalan farkı size söyler. Aynı sensör için eczaneler arasında fark tutarı değişebilir; sormaktan çekinmeyin.
  • Uygulamanın ilk aylarında bazı ailelerin rapor ifadesi, sistem kaydı ya da ürün eşleştirmesi nedeniyle sorun yaşadığı basına yansıdı. Bir aksaklıkta önce reçeteyi yazan hekime ve eczaneye, çözülmezse SGK il müdürlüğüne ya da ALO 170 hattına başvurabilirsiniz.

Sensörün nasıl çalıştığını ve modellerin farklarını CGM rehberimizde anlattık.

İnsülin pompası: SGK hangi şartlarla karşılıyor?

İnsülin pompaları sensörden çok daha önce SUT kapsamına alındı. Ödemenin temel şartı yine sağlık kurulu raporudur. SUT'taki ana şartlar şöyle özetlenebilir:

  • Raporun, SUT'ta sayılan uzmanların (yetişkinde iç hastalıkları ya da endokrinoloji, çocukta çocuk sağlığı ya da çocuk endokrinolojisi) yer aldığı bir sağlık kurulunca düzenlenmesi.
  • Raporda tip 1 diyabet tanısının ve yoğun insülin tedavisine rağmen kan şekerinin dalgalı (oynak) seyrettiğinin belirtilmesi. Gebelikte diyabet gibi SUT'ta ayrıca sayılan durumlar da kapsamdadır.
  • Kişinin (ya da çocukta ailesinin) cihazı kullanmayı öğrenebileceğinin ve takibe uyacağının raporda yer alması.
  • Sensörle birlikte çalışan otomatik (kapalı devre) sistemler için SUT'ta ayrı ifade ve şartlar vardır. Bu cihazları düşünüyorsanız ekibinizden raporun bu ifadeye göre yazılmasını isteyin.

SGK pompa için SUT'ta belirlenmiş bir üst tutarı öder. Seçilen modele göre fark çıkabilir; pompa yenileme süreleri ve sarf malzemelerinin (set, rezervuar) ödenmesi de ayrı kurallara bağlıdır. Bunları cihazı almadan önce firmaya ve hastanenize yazılı olarak sormanız sürprizleri önler. Pompanın günlük kullanımı için insülin pompası rehberimize bakabilirsiniz.

Adım adım: başvuru sürecinde hak kaybı yaşamamak için

  1. Ekibinizle konuşun. Takip eden endokrinoloğunuz cihazın size uygun olup olmadığını ve raporun hangi hastanede çıkarılabileceğini söyler.
  2. Belgeleri toplayın. Son HbA1c sonuçları, epikriz, ölçüm kayıtları ve hipoglisemi atakları raporun gerekçesini güçlendirir. HbA1c değerinin ne anlama geldiğini HbA1c rehberimizde açıkladık.
  3. Kurul randevusu alın. Hastanenin sağlık kurulu (heyet) biriminden randevu alınır; bazı hastanelerde bu işlem doğrudan bölüm sekreterliğinden yapılır.
  4. Raporu kontrol edin. Eline aldığınızda tanı, cihaz adı, miktar ve süre doğru mu, imzalar tam mı bakın. Hata varsa daha hastanedeyken düzelttirin.
  5. Bitiş tarihini takip edin. e-Nabız'da raporlarınızı görebilirsiniz. Rapor süresi biterse eczanede ödeme yapılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

SGK sensör parası yetişkinlere veriliyor mu?

Hayır. 2025 başında başlayan düzenleme yalnızca 2 yaşından 18 yaşını doldurana kadar olan tip 1 diyabetli çocukları kapsıyor. Yetişkinler için benzer bir düzenleme duyurulursa bu rehberi güncelleyeceğiz.

SGK sensör için ne kadar ödüyor?

SUT'ta ayda bir sensör karşılığı sabit bir tutar belirlenmiştir; uygulama başladığında bu tutar aylık 3.500 TL'ydi. Tutar SUT değişiklikleriyle güncellenebilir. Seçtiğiniz sensör bu tutardan pahalıysa farkı siz ödersiniz.

Sensör raporunda hangi ifade olmalı?

Raporda tip 1 diyabet tanısıyla birlikte "Sürekli Glukoz İzlem Sensörü" ifadesi ve ayda 1 adet kullanım yazmalı. Rapor en az üç hekimli bir kurulca, aralarında bir çocuk endokrinoloğu olacak şekilde ikinci ya da üçüncü basamak resmî bir hastanede düzenlenmelidir.

Sensör reçetesini aile hekimi yazabilir mi?

Evet. Geçerli sağlık kurulu raporu varsa reçeteyi çocuk endokrinoloğu, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı ya da aile hekimi yazabilir. Reçete 3 aylık miktar için düzenlenebilir.

Ayrıca SGK'ya dilekçe vermem gerekiyor mu?

Sensör için hayır; süreç rapor ve reçete üzerinden eczanede yürür. Eczanede sorun yaşarsanız önce reçeteyi yazan hekimle ve eczacıyla konuşun, çözülmezse SGK il müdürlüğüne ya da ALO 170'e başvurun.

İnsülin pompasının tamamını SGK mı ödüyor?

SGK, SUT'ta belirlenen üst tutara kadar öder. Modelin fiyatı bu tutarı aşarsa fark çıkabilir. Sarf malzemeleri ve pompa yenileme süresi ayrı kurallara bağlıdır; cihazı almadan önce yazılı bilgi isteyin.

Özel sigortam sensörü karşılar mı?

Poliçeye göre değişir. Birçok tamamlayıcı ve özel sağlık sigortası sürekli kullanılan tıbbi malzemeleri ya da poliçe öncesi hastalıkları kapsam dışında tutar. Poliçenizin "tıbbi malzeme" ve "kronik hastalık" maddelerini okuyun ve sigortacınızdan yazılı yanıt isteyin.